حکم فعالیت های شبکه ای چیست؟

بسمه تعالی

سوال اول:
احکام مراجع عظام تقلید در مورد فعالیت شبکه ای چیست؟ آیا احکام آقایان فاضل لنکرانی و مکارم شیرازی مبنی بر صحیح بودن بازاریابی شبکه ای و فعالیت چنین شرکت هایی درست است؟
 
در رابطه با این موضوع باید گفت که نظر و حکم شرعی تمامی مراجع عظام در این مورد دال بر غیر صحیح بودن اینگونه معاملات و حرام بودن درآمد حاصله است. ولی متاسفانه تعدادی از شبکه ها اقدام به جعل استفتائات مراجع عظام بخصوص آقایان فاضل لنکرانی و مکارم شیرازی کرده اند. در زیر  به بررسی نظرات و احکام مراجع عظام در این زمینه می پردازیم. ضمناَ منابع اینترنتی احکام صادره را نیز برای حصول اطمینان شما درج می کنیم.
 
قسمت اول: "پاسخ مراجع"
 
استفتاء از آیت الله العظمی خامنه ای :
 
سؤال :معاملات شبكه اى و زنجيره اى وجود دارد (مثل گلدكوئيست و الماس) كه شركت اقدام به فروش طلا يا الماس از طريق بازاريابى شبكه اى كرده است به اين صورت كه شخص مبلغى به حساب آنان واريز مى‏كند و سپس براى شركت بازاريابى مى‏كند و به ازاى هر چند مشترى كه بواسطه اين فرد ثبت نام كرده و براى خريد الماس يا طلا پيش پرداخت بدهند و زنجيره به حد نصاب برسد، مبلغى به عنوان كميسيون به حساب وى واريز مى‏شود و يا امتياز خريد ساير محصولات شركت به وى داده مى‏ شود معامله به اين شيوه چه حكمى‏ دارد؟

جواب : معامله به شيوه مذكور صورت شرعى ندارد و جايز نيست.

استفتاء از آیت الله العظمی مکارم شیرازی :
 
در پی سؤال عده كثيری از مقلدين معظم له راجع به حكم شرعی فعاليت شركتهای هرمی و همچنين طرح شايعاتی راجع به حليت فعاليت اين شركتها از سوی  برخی  از افراد، ايشان طی فتوايی حكم به حرام بودن فعاليت كليه شركت هايی كه به طورزنجيره ای بازاريابی می كنند دادند.
متن استفتاء بدين شرح است:
 
سلام عليكم:
1- به نظر حضرت عالی حكم شرعی فعاليتهای شركتهايی كه به صورت زنجيره ای بازاريابی مي كنند چگونه است؟
2- آيا استفتائی كه به نقل از حضرت عالی راجع به حليت فعاليت شركتهای مزبور در سايتها و نشريات اين شركتها منتشر ميگردد معتبر است ؟
 
1-  اين مؤسّسات به ظاهر اقتصادى كه گاه چهره واقعى خود را زير پوشش هاى ايجاد اشتغال يا تخصيص قسمتى از درآمد خود به مراكز خيريّه پنهان مى كنند مؤسّسات مرموز و خطرناكى هستند كه كار آنها شبيه به نوعى قمار يا لاتار است كلاه از سر عدّه زيادى برمى دارند و بر سر عده معدودى مى گذارند و قسمت عمده درآمد را خودشان مى برند و غالباً به خارج منتقل مى كنند بى آن كه هيچ گونه كار مثبتى انجام داده باشند و عمل آنها مصداق بارز اكل مال بباطل است كه قرآن مجيد با صراحت از آن نهى كرده است.
اين مؤسسات نخست به نام »پنتاگونو» در بعضى از شهرها آشكار شد و هنگامى كه مقامات قضائى و اطّلاعاتى متوجّه كارهاى خلاف آنها شدند جلوى آن را گرفتند سپس شركتهاي ديگري تاسیس شده و با ظاهری دیگر ( ولی در حقیقت به همان صورت قبل) شروع به فعّالیت کردند. و آن هم بعد از كارشناسى مقامات قضائى ممنوع شد و اخيراً به صورت «معامله الماس» همان برنامه به شكل تازه اى دنبال مى شود و در هر جا ممكن است به صورتى درآيد نشانه همه آنها بازاريابى هاى زنجيره اى با درآمدهاى كلان است. چندی قبل كه اين مؤسّسات استعمارى در خارج شروع به فعّاليّت كرده بودند بعضى از مسلمانان خارج سؤالى به اين صورت براى حضرت  آية الله العظمى مكارم شيرازى فرستادند كه در كشور اتريش به عنوان «بدون دردسر صاحب 30000000 دلار شويد» فرم هاى خاصّى كه به صورت زنجيره اى مشترى معرفى مى شود در اختيار متقاضيان قرار مى داد و آن را به طور مشروح در سؤال خود بيان كرده بودند ايشان درجواب نوشتند:


  "شركت در اين كار حرام و پول عايد از آن مباح نيست و در واقع نوعى كلاهبردارى مرموز  براى تصاحب اموال ديگران است."


ادامه دارد ....

    اين سؤال و جواب در كتاب استفتائات جديد معظم له، جلد اوّل، صفحه 150 آمده است.
اكنون مى بينيم كه همان ها به اشكال ديگر در كشورهاى اسلامى ظاهر شده است. مسلمانان بايد به هوش باشند و آلوده اين پول هاى حرام نشوند و ثروت مسلمين را به باد ندهند. و اگر كسانى نادانسته پولى از اين طريق به دست آورده اند چنانچه صاحبان آن را مى شناسند به آنها برسانند يا لااقل به مالباخته هاى رديف هاى آخر بدهند و اگر نمى شناسند به اشخاص نيازمند صدقه بدهند.
2- استفتاء مزبور جعلي بوده و فاقد هر گونه اعتبار ميباشد.
والسلام عليكم ورحمة الله وبركاتة
دفتر آیت الله العظمی مکارم شيرازي / بخش استفتائات   

نویسنده : تایماز زردچشمی ; ساعت ۱٠:٤٤ ‎ق.ظ روز یکشنبه ٥ آذر ،۱۳۸٥
تگ ها :